Czyste zęby to równocześnie zdrowe zęby i zdrowe dziąsła
Płytka bakteryjna przyczyną głównych problemów stomatologicznych
Powierzchnia zęba to idealne miejsce do rozwoju płytki bakteryjnej. Jest to warstwa ogromnej ilości różnych bakterii, która wykazują tendencję do stałego odkładania się. Bakterie te odpowiedzialne są za choroby takie jak próchnica oraz paradontoza. Zęby nie mają zdolności samooczyszczania, dlatego potrzebna jest im w tym nasza codzienna pomoc. Nie wystarczy zastosowanie płynu antybakteryjnego lub dobrej (reklamowanej) pasty do zębów. Płytka bakteryjna nie da się wypłukać ani wymydlić ze skóry jak kurz. Można ją porównać do osadu, który powstaje na kamieniu w wodzie. Daje się go usunąć jedynie mechanicznie. Najważniejsze jest więc szczotkowanie i nitkowanie zębów. Z płytką bakteryjną rozprawiamy się bez użycia dużej siły, a ponieważ zęby mają nieregularny kształt, w ich czyszczeniu najważniejsza jest odpowiednia technika.
Szczotkowanie a nie mycie zębów
Najlepiej kiedy szczotka dobrana jest indywidualnie przez lekarza (bierze on pod uwagę kształt oraz twardość włosia). Przy jej pomocy czyścimy dostępne powierzchnie zęba, zaczynając tuż przy dziąśle. Zabieg taki nie powinien boleć ani urażać dziąseł choć włosie dotyka także ich. Szczoteczkę przykładamy do powierzchni zęba pod kątem 45*. Pozwala to bez wysiłku dotrzeć (częściowo) w przestrzenie międzyzębowe i w głąb rowka dziąsłowego. Stosujemy ruch szorująco-wymiatający, w kierunku od dziąsła na ząb. (Kierunek od „różowego do białego”). Nie przykładamy zbyt dużej siły żeby chronić szkliwo przed nadmiernym starciem a dziąsła przed urazem.
Nitkowanie niezbędny zabieg
Szczoteczka nie pozwala dokładnie oczyścić dwóch z pięciu powierzchni zęba – tych gdzie ząb dotyka o sąsiedni ząb. Tymczasem tam również zbiera się płytka bakteryjna. Niezbędne jest nitkowanie.
Napiętą nitkę wprowadzamy pod dziąsło ruchem zygzakowatym (chodzi o to by przy wprowadzaniu ruchem pionowym z nadmierną siłą nie przeciąć dziąsła). Gdy nitka pokona punkt styczny luźno wprowadzamy ją pod dziąsło do momentu, kiedy wyczujemy opór. Następnie opinamy zęba nicią i w stałym kontakcie z powierzchnią zęba ruchem pionowym odrywamy wszystko co nitka napotka na swojej drodze. W każdą przestrzeń wchodzimy 2 razy- pracując oddzielnie na każdej z dwóch sąsiadujących powierzchni. Podsumowując: wprowadzamy nitkę delikatnie ruchem posuwistym a wyprowadzamy mocno kontaktując z zębem, ruchem pionowym. Nitka pełni podobną rolę do wycieraczki w samochodzie- ma zagarnąć i oderwać wszystko co nie jest zdrową powierzchnią zęba.
Jeżeli podczas czyszczenia nitka strzępi się, przerywa lub są problemy z jej wyciągnięciem trzeba niezwłocznie zgłosić się do lekarza stomatologa. Przyczyną może być np. niedokładny brzeg wypełnienia, kamień w miejscu niewidocznym lub tworzący się ubytek.
Szczoteczki interdentalne – ważne uzupełnienie
Kształt zęba jest sprawą indywidualną i bardzo zróżnicowaną. Często się zdarza, że na powierzchniach stycznych napotykamy wklęsłości, do których nie ma możliwości dotrzeć nitką. Do takich sytuacji stworzone zostały szczoteczki do przestrzeni międzyzębowych.
Szczoteczka do przestrzeni międzyzębowych zawsze musi zostać dobrana indywidualnie przez lekarza, gdyż jej rozmiar warunkuje prawidłowe czyszczenie- zbyt mała nie będzie kontaktować się ze ścianą zęba , a przez co to jej oczyszczać; a zbyt duża będzie powodowała dyskomfort i może urażać przyzębie. Wprowadzamy ją tuż przy dziąśle i w kontakcie ze ścianą zęba szorujemy ruchem poziomym.
Krwawiące dziąsła – czy coś robię nie tak?
Krwawienie dziąseł jest zawsze objawem stanu zapalnego. Bardzo często przy pierwszym użyciu nitki bądź szczoteczki do przestrzeni, dziąsła krwawią. Jest to prawidłowy objaw. Z czasem gdy na stałe znikną z powierzchni zęba toksyczne bakterie krwawienie ustanie. Dlatego też krwawiące dziąsła nie mogą być powodem do zaprzestania czyszczenia. Ważne jest aby zabiegi higieniczne nie bolały. Jeżeli przy czyszczeniu lub nitkowaniu czujemy ból lub dyskomfort zasięgnijmy porady lekarza. Jeżeli krwawienie nie ustępuje przez 2 tygodnie wizyta u lekarza również jest niezbędna.
Po co pasta i płyn?
Pasty do zębów oraz płyny do płukania jamy ustnej działają dopiero na prawidłowo oczyszczoną mechanicznie powierzchnię zęba. W zależności od ich składu działania mają różne. Niektóre powodują wzmocnienie powierzchni zęba, niektóre przeciwdziałają nadwrażliwości, a niektóre sprawiają , że następne bakterie będą mniej chętnie kolonizowały powierzchnię zęba. Pełnią rolę pomocniczą i tak powinny być traktowane.
Nieświeży oddech
Główną przyczyną nieprzyjemnego zapachu z jamy ustnej są produkty przemiany bakterii.
Język również może być rezerwuarem płytki bakteryjnej, co może przyczynić się do nieświeżego oddechu. Wskazane jest oczyszczanie go ruchem od tyłu do przodu. Do oczyszczania języka sprawdzają się specjalne skrobaczki.
W przypadku języka sytuacja jest trochę lepsza niż w przypadku zębów. Język ma zdolność samooczyszczania (choć wolnego) ponieważ nabłonek który go pokrywa złuszcza się. Ponadto bakterie, które go pokrywają nie powodują bardzo poważnych chorób jak próchnica czy paradontoza jak to jest w przypadku zębów.
Przypadki specjalne – protetyka , implantologia i ortodoncja
Wyzwaniem dla higieny jamy ustnej są uzupełnienia protetyczne takie jak mosty, implanty lub aparaty ortodontyczne. Stanowią one dodatkowe utrudnienie dla oczyszczania, stanowią miejsca retencji resztek pokarmowych i płytki bakteryjnej. Wymagają specjalnych elementów czyszczących typu szczoteczka jednopęczkowa i nitka do mostu (typu Superfloss) lub irygator.
Elementy te z większą łatwością docierają w te trudne zakamarki. Irygator pełni rolę pomocniczą, gdyż ciśnienie pod jakim płyn wypływa nie ma możliwości usunięcia płytki bakteryjnej a jedynie resztek pożywienia.
Profesjonalna profilaktyka
Kontrole w gabinecie powinny odbywać się co najmniej 2 razy do roku. Lekarz bądź higienistka oceni czy wszystkie zabiegi higieniczne wykonujemy prawidłowo. Jeżeli jest taka konieczność, ustali indywidualną technikę dbania o nasze zęby oraz pomoże uporać się z ewentualnymi zaniedbaniami wykonując scaling z fluoryzacją. Lepiej zapobiegać chorobom niż leczyć jej skutki.
